Romuald Traugutt – dyktator powstania styczniowego - stał się symbolem męczeństwa i poświęcenia dla Polski, wzorem patrioty. Długo odmawiał udziału w powstaniu - dowództwo objął po wielu namowach. Poświęcił się tej roli w pełni. Zabiegał o pomoc finansową i militarną za granicą, próbował dozbroić i zreorganizować partyzantów.

Los nie był wobec generała łaskawy - kolejno umarło dwoje jego dzieci, ukochana żona, kilka lat później maleńki synek z drugiego małżeństwa. Powstanie zakończyło się klęską. Porażka przyniosła straszne represje wobec Polaków i Litwinów.

Traugutta, po aresztowaniu przez rosyjską policję, więziono na Pawiaku a potem w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Nie wydał nikogo. Dyktator największego polskiego powstania narodowego został skazany na śmierć przez powieszenie.

Tuż przed śmiercią Romuald Traugutt ucałował krzyż a trzydziestotysięczny tłum śpiewał pieśń „Święty Boże”.

Srebrną monetę z wizerunkiem Romualda Traugutta wybito w 1933 roku z kruszcu próby 750.